ارده و کره گیر چیست؟ معرفی دستگاه ارده گیر و کره گیر و کاربردهای آن

دستگاه ارده و کره گیر یکی از تجهیزات کاربردی در صنایع غذایی، کارگاه‌های فرآوری مغزیجات، عطاری‌ها، فروشگاه‌های مواد غذایی و واحدهای تولیدی است که برای تبدیل دانه‌های روغنی و مغزها به محصولاتی با بافت نرم و خمیری استفاده می‌شود.

مهم‌ترین کاربرد این دستگاه، تولید ارده از کنجد و تهیه کره از مغزیجاتی مانند بادام زمینی، بادام درختی، فندق و پسته است. در دستگاه‌های چندمنظوره، امکان فرآوری برخی دانه‌ها و مغزهای دیگر نیز وجود دارد، اما قابلیت واقعی هر دستگاه به نوع سیستم آسیاب و طراحی آن بستگی دارد.

دستگاه‌های ارده‌گیر و کره‌گیر در مدل‌های فروشگاهی، کارگاهی، نیمه‌صنعتی و صنعتی تولید می‌شوند و از نظر ظرفیت، توان موتور، نوع سیستم خردایش و نحوه کنترل با یکدیگر تفاوت دارند.

تفاوت ارده گیر و کره گیر چیست؟

ارده‌گیر و کره‌گیر از نظر ساختار شباهت زیادی دارند، اما ماده اولیه و محصول نهایی آن‌ها متفاوت است.

در ارده‌گیری، معمولاً کنجد آسیاب شده و به محصولی روان و خمیری به نام ارده تبدیل می‌شود. در کره‌گیری، مغزهایی مانند بادام زمینی، فندق، بادام و پسته آسیاب شده و به کره مغزیجات تبدیل می‌شوند.

برخی دستگاه‌ها قابلیت انجام هر دو فرآیند را دارند و می‌توان با تنظیم درجه خردایش و استفاده از ورودی مناسب، محصولات مختلفی تولید کرد.

بنابراین در هنگام انتخاب دستگاه، باید بررسی شود که مدل مورد نظر برای ماده اولیه و بافت محصول نهایی مورد نیاز مناسب باشد.

دستگاه ارده گیر صنعتی چیست؟

دستگاه ارده گیر صنعتی برای آسیاب و تولید ارده کنجد در حجم بالا طراحی شده است. این دستگاه‌ها نسبت به مدل‌های کوچک‌تر برای کارکرد بیشتر و تولید پیوسته‌تر مناسب هستند.

در برخی مدل‌های صنعتی، سیستم تغذیه اتوماتیک، کنترل سرعت با اینورتر، سیستم خنک‌کننده و کنترل دمای محصول نیز وجود دارد. در مدل‌های صنعتی مختلف، ظرفیت تولید می‌تواند از ده‌ها کیلوگرم تا چند صد کیلوگرم در ساعت متغیر باشد.

نوع دستگاه، میزان ریزی محصول و شرایط دانه کنجد بر ظرفیت و کیفیت خروجی تأثیرگذار هستند.

دستگاه کره گیر صنعتی چیست؟

کره گیر صنعتی برای آسیاب کردن مغزیجات و تبدیل آن‌ها به کره نرم یا در برخی مدل‌ها کره با بافت درشت‌تر استفاده می‌شود.

بادام زمینی، بادام، پسته، فندق و برخی دانه‌های روغنی از مواد اولیه رایج در این دستگاه‌ها هستند. برخی مدل‌های چندمنظوره قابلیت تولید کره‌های ترکیبی و محصولات مختلف را نیز دارند.

در کره‌گیرهای صنعتی، توان موتور، ظرفیت ورودی و سیستم آسیاب از مهم‌ترین عواملی هستند که بر ظرفیت تولید تأثیر می‌گذارند.

انواع دستگاه ارده و کره گیر

ارده گیر فروشگاهی

دستگاه ارده گیر فروشگاهی برای عطاری‌ها، فروشگاه‌های مواد غذایی و واحدهایی که ارده را در محل تولید می‌کنند مناسب است.

این دستگاه‌ها معمولاً ابعاد کوچک‌تر و ظرفیت پایین‌تری نسبت به مدل‌های صنعتی دارند و برای تولید در حجم محدود یا متوسط استفاده می‌شوند.

ارده گیر کارگاهی

مدل‌های کارگاهی برای کسب‌وکارهایی طراحی شده‌اند که حجم تولید آن‌ها بیشتر از یک فروشگاه کوچک است، اما به خط تولید کارخانه‌ای نیاز ندارند.

ظرفیت و توان این دستگاه‌ها می‌تواند متناسب با میزان تولید انتخاب شود.

ارده گیر صنعتی

مدل صنعتی برای تولید حجم بالای ارده طراحی می‌شود. در برخی دستگاه‌ها، سیستم فیدر اتوماتیک، کنترل دور موتور، خنک‌کننده و کنترل دمای محصول وجود دارد.

این تجهیزات برای کارخانه‌ها و خطوط تولید بزرگ‌تر کاربرد دارند.

کره گیر مغزیجات

کره گیر مغزیجات برای آسیاب انواع مغز و تولید کره مورد استفاده قرار می‌گیرد. برخی مدل‌ها امکان استفاده برای چند نوع مغزیجات را دارند.

نوع مغزی، میزان رطوبت، مقدار روغن طبیعی و اندازه ذرات ماده اولیه می‌تواند بر عملکرد دستگاه تأثیر بگذارد.

دستگاه ارده و کره گیر چندکاره

دستگاه‌های چندکاره برای مجموعه‌هایی طراحی شده‌اند که قصد تولید چند محصول مختلف را دارند.

این دستگاه‌ها ممکن است بتوانند از کنجد ارده و از مغزیجات مختلف کره تولید کنند. وجود تنظیمات مربوط به میزان ریزی یا بافت محصول در برخی مدل‌ها امکان تولید خروجی‌های متفاوت را فراهم می‌کند.

دستگاه ارده گیر چگونه کار می‌کند؟

فرآیند کار دستگاه ارده گیر با ورود کنجد آماده‌شده به بخش آسیاب آغاز می‌شود. دانه‌ها وارد سیستم خردایش شده و در اثر حرکت و فشار بین اجزای آسیاب، به تدریج ریز و خمیری می‌شوند.

در ادامه، روغن طبیعی موجود در کنجد با ذرات آسیاب‌شده ترکیب شده و ارده با بافتی نرم و یکنواخت‌تر از خروجی دستگاه خارج می‌شود.

برخی مدل‌های حرفه‌ای از سیستم تنظیم بافت، کنترل سرعت و خنک‌کننده استفاده می‌کنند تا شرایط تولید بهتر کنترل شود.

دستگاه کره گیر چگونه کار می‌کند؟

در فرآیند کره‌گیری، مغز مورد نظر پس از آماده‌سازی وارد دستگاه می‌شود. سیستم آسیاب یا خردایش، مغز را به ذرات بسیار ریز تبدیل کرده و با آزاد شدن روغن طبیعی آن، ترکیبی خمیری و یکدست ایجاد می‌شود.

در برخی مدل‌ها امکان تنظیم درجه ریزی وجود دارد و می‌توان بر اساس نوع مغز و بافت مورد نظر، تنظیمات دستگاه را تغییر داد.

بعضی دستگاه‌های صنعتی قادر به تولید کره نرم و در برخی موارد کره با ذرات درشت‌تر هستند.

چه موادی را می‌توان با ارده و کره گیر فرآوری کرد؟

بسته به نوع دستگاه، مواد اولیه متنوعی قابل استفاده هستند. برخی از موارد رایج عبارت‌اند از:

• کنجد

• بادام زمینی

• بادام درختی

• فندق

• پسته

• گردو

• برخی دانه‌های روغنی

• ترکیبات چندمغزی

البته قابلیت دقیق دستگاه باید با نوع ماده اولیه بررسی شود. برای مثال، برخی دستگاه‌ها به صورت تخصصی برای کنجد طراحی شده‌اند و برخی دیگر برای دامنه گسترده‌تری از مغزیجات قابل استفاده هستند.

کاربرد دستگاه ارده گیر

تولید ارده کنجد

اصلی‌ترین کاربرد دستگاه ارده گیر، تولید ارده از کنجد است. ارده پس از آسیاب شدن می‌تواند به صورت مستقیم بسته‌بندی یا در تولید محصولات غذایی دیگر استفاده شود.

استفاده در فروشگاه‌های تولید ارده

برخی فروشگاه‌ها ارده را در محل تولید و مستقیماً از کنجد تهیه می‌کنند. در چنین شرایطی دستگاه‌های فروشگاهی یا کارگاهی کاربرد دارند.

تولید محصولات کنجدی

ارده یکی از مواد اولیه برخی محصولات غذایی، شیرینی‌ها و فرآورده‌های کنجدی است و می‌تواند به عنوان ماده اولیه در فرآیندهای بعدی مورد استفاده قرار گیرد.

کاربرد دستگاه کره گیر

کره بادام زمینی

کره بادام زمینی یکی از شناخته‌شده‌ترین محصولات حاصل از کره‌گیری است و با استفاده از دستگاه مناسب می‌توان آن را با بافت‌های مختلف تولید کرد.

کره بادام

بادام نیز در برخی دستگاه‌های کره‌گیر قابل فرآوری است و می‌توان از آن برای تولید کره بادام استفاده کرد.

کره فندق

کره فندق در صنایع غذایی و تولید برخی محصولات شیرینی و شکلات کاربرد دارد.

کره پسته

کره پسته نیز با دستگاه‌های مناسب قابل تولید است و نوع سیستم آسیاب باید با ساختار این مغز سازگار باشد.

کره‌های ترکیبی

برخی دستگاه‌های چندمنظوره امکان ترکیب چند نوع مغز یا افزودنی را فراهم می‌کنند و می‌توانند برای تولید محصولات ترکیبی مورد استفاده قرار گیرند.

ارده و کره گیر در عطاری

عطاری‌ها یکی از محیط‌هایی هستند که از دستگاه‌های ارده‌گیر و کره‌گیر استفاده می‌کنند. در این فروشگاه‌ها ممکن است مشتری محصولی مانند ارده کنجد یا کره بادام زمینی را به صورت تازه تهیه کند.

برای این کاربرد، حجم تولید معمولاً از کارخانه کمتر است؛ بنابراین ابعاد، ظرفیت و سهولت استفاده دستگاه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

ارده و کره گیر در فروشگاه مواد غذایی

فروشگاه‌های مواد غذایی می‌توانند از دستگاه‌های کره‌گیر و ارده‌گیر برای تولید محصول در محل استفاده کنند.

در این شرایط، ظاهر دستگاه، سهولت نظافت، صدای کارکرد، ابعاد و امکان تولید چند محصول مختلف از عوامل مهم انتخاب هستند.

ارده و کره گیر در کارخانه

در کارخانه‌های صنایع غذایی، تجهیزات با ظرفیت بالا برای تولید مداوم مورد استفاده قرار می‌گیرند.

یک خط تولید ارده و کره می‌تواند شامل مراحل آماده‌سازی دانه یا مغز، آسیاب، خنک‌سازی، ذخیره، پرکنی و بسته‌بندی باشد.

برخی دستگاه‌های صنعتی با ظرفیت چند صد کیلوگرم در ساعت طراحی می‌شوند و مدل‌های بزرگ‌تر نیز برای تولید با ظرفیت بالاتر وجود دارند.

اجزای اصلی دستگاه ارده و کره گیر

قیف ورودی

قیف برای ورود کنجد یا مغزیجات به بخش آسیاب استفاده می‌شود. ظرفیت قیف باید با میزان کاری دستگاه هماهنگ باشد.

سیستم تغذیه

سیستم تغذیه وظیفه کنترل ورود مواد به بخش آسیاب را بر عهده دارد. در برخی دستگاه‌های صنعتی از فیدر اتوماتیک استفاده می‌شود.

بخش آسیاب

بخش آسیاب اصلی‌ترین قسمت دستگاه است و وظیفه تبدیل دانه یا مغز به خمیر را بر عهده دارد.

موتور

موتور نیروی مورد نیاز برای چرخاندن سیستم آسیاب را تأمین می‌کند. توان آن باید با ظرفیت و نوع ماده اولیه هماهنگ باشد.

سیستم تنظیم بافت

در برخی مدل‌ها امکان تنظیم میزان ریزی و نرمی محصول وجود دارد تا خروجی متناسب با نیاز تولید تنظیم شود.

سیستم خنک‌کننده

آسیاب کردن مواد می‌تواند باعث افزایش دمای محصول شود. برخی مدل‌های صنعتی به سیستم خنک‌کننده مجهز هستند تا شرایط حرارتی خروجی بهتر مدیریت شود.

خروجی محصول

محصول نهایی از خروجی مخصوص دستگاه خارج می‌شود و می‌تواند مستقیماً وارد ظرف، مخزن یا مرحله بعدی خط تولید شود.

جنس بدنه دستگاه ارده و کره گیر

در بسیاری از مدل‌های حرفه‌ای از استیل ضدزنگ برای بدنه و بخش‌های در تماس با مواد غذایی استفاده می‌شود. استیل به دلیل مقاومت در برابر خوردگی و قابلیت نظافت، در تجهیزات صنایع غذایی کاربرد گسترده‌ای دارد.

علاوه بر جنس بدنه، کیفیت سطح داخلی، نوع اتصالات و سهولت دسترسی برای نظافت نیز اهمیت دارد.

مشخصات مهم دستگاه ارده و کره گیر

ظرفیت تولید

ظرفیت تولید از مهم‌ترین معیارهای انتخاب دستگاه است. مدل‌های مختلف می‌توانند از ظرفیت‌های فروشگاهی تا چند صد کیلوگرم در ساعت تولید داشته باشند.

توان موتور

توان موتور باید با ظرفیت و نوع ماده اولیه هماهنگ باشد. مغزهای مختلف ممکن است مقاومت و ویژگی‌های متفاوتی در فرآیند آسیاب داشته باشند.

سرعت آسیاب

سرعت مناسب می‌تواند روی میزان ریزی، زمان فرآیند و دمای محصول اثر بگذارد. در برخی مدل‌ها سرعت موتور توسط اینورتر کنترل می‌شود.

قابلیت تنظیم بافت

اگر دستگاه بتواند درجه نرمی یا زبری خروجی را تنظیم کند، برای تولید محصولات متنوع کاربرد بیشتری خواهد داشت.

سیستم خنک‌کاری

در تولید مداوم، کنترل دمای محصول اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. برخی دستگاه‌های صنعتی دارای فن یا سیستم خنک‌کننده اختصاصی هستند.

جنس قطعات در تماس با محصول

قطعاتی که با مواد غذایی تماس دارند باید برای استفاده مورد نظر مناسب باشند و قابلیت شست‌وشوی مناسبی داشته باشند.

سهولت شست‌وشو

دسترسی آسان به بخش آسیاب و مسیر خروجی باعث می‌شود نظافت دستگاه ساده‌تر انجام شود.

مزایای استفاده از دستگاه ارده و کره گیر

استفاده از این تجهیزات می‌تواند مزایای مختلفی داشته باشد:

• افزایش سرعت تولید ارده و کره

• کاهش نیاز به فرآیند دستی

• امکان تولید در حجم‌های مختلف

• ایجاد بافت یکنواخت‌تر

• امکان تولید چند نوع محصول در مدل‌های چندمنظوره

• قابلیت تنظیم بافت در برخی دستگاه‌ها

• مناسب برای فروشگاه، کارگاه و کارخانه

• امکان اتصال به تجهیزات بسته‌بندی

• کنترل بهتر فرآیند در مدل‌های صنعتی

تفاوت دستگاه سنتی و صنعتی ارده گیر

دستگاه‌های سنتی معمولاً ساختار ساده‌تری دارند و در برخی روش‌ها از سنگ آسیاب استفاده می‌شود. این مدل‌ها بیشتر برای تولید محدود و روش‌های سنتی کاربرد دارند.

مدل‌های صنعتی برای ظرفیت تولید بالاتر طراحی می‌شوند و می‌توانند دارای موتور قدرتمند، سیستم خنک‌کننده، فیدر، کنترل دور و سیستم‌های کنترلی باشند.

در نهایت انتخاب میان مدل سنتی و صنعتی به میزان تولید، نوع محصول و فرآیند کاری بستگی دارد.

راهنمای انتخاب دستگاه ارده و کره گیر

نوع محصول

ابتدا مشخص کنید هدف اصلی تولید ارده، کره بادام زمینی، کره پسته، کره فندق یا چند محصول مختلف است.

میزان تولید

ظرفیت مورد نیاز باید بر اساس مقدار ماده اولیه‌ای که در ساعت یا روز فرآوری می‌شود تعیین شود.

نوع ماده اولیه

همه دستگاه‌ها برای همه مغزیجات عملکرد یکسانی ندارند. سازگاری دستگاه با ماده اولیه باید بررسی شود.

بافت مورد نظر

اگر محصول باید نرم، یکنواخت یا دارای ذرات درشت‌تر باشد، دستگاه باید قابلیت مورد نیاز برای تنظیم بافت را داشته باشد.

فضای نصب

ابعاد دستگاه، ارتفاع قیف، محل خروج محصول و فضای لازم برای سرویس باید قبل از انتخاب بررسی شود.

منبع برق

نوع برق ورودی و توان مورد نیاز باید با زیرساخت محل نصب هماهنگ باشد.

سیستم خنک‌کننده

برای تولید مداوم، وجود سیستم خنک‌کننده می‌تواند در کنترل دمای محصول و دستگاه اهمیت بیشتری داشته باشد.

سهولت نظافت

دستگاه باید به شکلی طراحی شده باشد که بخش‌های در تماس با مواد به آسانی قابل دسترسی و شست‌وشو باشند.

نگهداری از دستگاه ارده و کره گیر

تمیزکاری منظم بخش آسیاب و مسیر خروج محصول اهمیت زیادی دارد. باقی ماندن روغن و مواد مغزی در دستگاه می‌تواند کیفیت تولید بعدی را تحت تأثیر قرار دهد.

پس از پایان کار، بخش‌های قابل شست‌وشو باید طبق دستورالعمل سازنده تمیز شوند. موتور و قطعات برقی نیز نباید در معرض مستقیم آب قرار گیرند.

در دستگاه‌های صنعتی، یاتاقان‌ها، سیستم انتقال قدرت، فیدر، اینورتر و سیستم خنک‌کننده نیز باید به صورت دوره‌ای بررسی شوند.

مشکلات رایج دستگاه ارده و کره گیر

کاهش سرعت آسیاب، افزایش دمای محصول، خروجی نامنظم، کاهش ظرفیت، ایجاد صدای غیرعادی و گرفتگی مسیر خروجی از مشکلات احتمالی دستگاه هستند.

استفاده بیش از ظرفیت، نامناسب بودن ماده اولیه، فرسودگی بخش آسیاب، تنظیم نادرست یا مشکلات سیستم انتقال قدرت می‌تواند باعث ایجاد این ایرادات شود.

در صورت مشاهده تغییر محسوس در عملکرد دستگاه، علت مشکل باید بررسی و در صورت نیاز دستگاه سرویس شود.

نکات بهداشتی استفاده از دستگاه

دستگاه ارده و کره گیر مستقیماً با مواد غذایی تماس دارد، بنابراین نظافت آن اهمیت زیادی دارد.

بخش آسیاب، قیف، مسیر خروجی و سایر قسمت‌های در تماس با محصول باید طبق برنامه مشخص تمیز شوند.

همچنین در صورت تغییر نوع محصول، پاک‌سازی کامل دستگاه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند تا باقی‌مانده محصول قبلی وارد محصول جدید نشود.

ارده و کره گیر در خط بسته‌بندی

در کارخانه‌ها و کارگاه‌های بزرگ، دستگاه ارده و کره گیر می‌تواند به تجهیزا