سایر تجهیزات خانه هوشمند تنها به تجهیزاتی مانند کلید و پریز هوشمند، دوربین یا سیستم روشنایی محدود نمیشود. در کنار تجهیزات اصلی، مجموعهای از قطعات و دستگاههای مکمل وجود دارند که وظیفه ایجاد ارتباط بین تجهیزات، دریافت اطلاعات، اجرای فرمانها و افزایش امکانات سیستم را بر عهده دارند.
این تجهیزات میتوانند شامل هاب و گیتوی، رلههای هوشمند، کنترلرها، پنلهای لمسی، سنسورهای مختلف، ماژولهای ارتباطی، آژیرها، کنترلرهای مادون قرمز، تجهیزات مدیریت انرژی و سایر قطعات مورد استفاده در سیستم هوشمندسازی باشند. در یک سیستم هوشمند، سنسورها اطلاعات محیط را جمعآوری کرده و کنترلرها بر اساس این اطلاعات فرمان لازم را برای تجهیزات مختلف صادر میکنند.
تجهیزات مکمل خانه هوشمند بر اساس نوع پروژه و امکانات مورد نیاز انتخاب میشوند. برخی از مهمترین این تجهیزات عبارتاند از:
هرکدام از این تجهیزات میتوانند بخشی از فرآیند هوشمندسازی را تکمیل کنند.
هاب هوشمند یکی از تجهیزات مهم برای یکپارچهسازی دستگاههای مختلف است. هاب میتواند ارتباط میان سنسورها، کلیدها، پریزها، قفلها و سایر تجهیزات سازگار را مدیریت کند و امکان اجرای سناریوهای مختلف را فراهم سازد.
برای مثال، میتوان سناریویی تعریف کرد که با تشخیص باز شدن درب، چراغ ورودی روشن شود یا هنگام خروج از خانه، تعدادی از تجهیزات بهصورت خودکار خاموش شوند.
البته همه خانههای هوشمند الزاماً به هاب جداگانه نیاز ندارند. برخی تجهیزات از طریق Wi-Fi مستقیماً به شبکه متصل میشوند، در حالی که تجهیزات مبتنی بر پروتکلهایی مانند Zigbee ممکن است به هاب یا گیتوی سازگار نیاز داشته باشند.
گیتوی یا Gateway وظیفه برقراری ارتباط میان شبکهها یا پروتکلهای مختلف را بر عهده دارد. برای مثال، ممکن است برخی سنسورها از Zigbee استفاده کنند، در حالی که ارتباط تلفن همراه و شبکه خانگی بر پایه Wi-Fi باشد.
گیتوی میتواند ارتباط این تجهیزات را برقرار کند و اطلاعات را به سیستم مرکزی منتقل کند. بریج نیز در برخی اکوسیستمها برای ارتباط تجهیزات یک برند یا پروتکل با پلتفرم دیگر استفاده میشود.
هنگام انتخاب گیتوی باید پروتکلهای ارتباطی مورد پشتیبانی و سازگاری آن با تجهیزات موجود بررسی شود.
رله یکی از قطعات کاربردی در سیستمهای هوشمندسازی است که برای کنترل مدارهای الکتریکی مورد استفاده قرار میگیرد. رلههای هوشمند میتوانند برای کنترل روشنایی، برخی تجهیزات برقی، سیستمهای گرمایشی و سرمایشی و سایر مصرفکنندههای سازگار استفاده شوند.
استفاده از رله مناسب بهویژه زمانی اهمیت دارد که قرار باشد یک وسیله یا مدار موجود بدون تعویض کامل تجهیزات، به سیستم هوشمند اضافه شود.
پنل هوشمند یک رابط کاربری برای کنترل تجهیزات خانه است. این پنلها میتوانند امکان کنترل روشنایی، پردهها، سیستم سرمایش و گرمایش، سناریوها و برخی تجهیزات دیگر را از یک محل فراهم کنند.
پنلهای دیواری در اندازهها و قابلیتهای مختلف تولید میشوند و بسته به نوع سیستم میتوانند بهصورت مستقل یا در ارتباط با کنترلر مرکزی فعالیت کنند.
سنسورها یکی از بخشهای مهم هر سیستم هوشمند هستند. وظیفه سنسور دریافت اطلاعات از محیط و ارسال آن به کنترلر یا سیستم مرکزی است.
سنسور حرکت میتواند حرکت افراد را در یک محدوده تشخیص دهد. از این تجهیزات میتوان برای فعال کردن روشنایی، سیستمهای امنیتی یا سناریوهای مختلف استفاده کرد.
سنسور حضور برای تشخیص حضور افراد در محیط استفاده میشود و میتواند در سیستمهای روشنایی و مدیریت انرژی کاربرد داشته باشد.
این سنسورها دما و میزان رطوبت محیط را اندازهگیری میکنند و اطلاعات آنها میتواند برای کنترل سیستمهای تهویه، سرمایش و گرمایش مورد استفاده قرار گیرد.
سنسور در و پنجره معمولاً باز یا بسته بودن یک ورودی را تشخیص میدهد و میتواند در سیستم امنیتی یا اجرای سناریوهای خودکار مورد استفاده قرار گیرد.
سنسور نشت آب یکی از تجهیزات کاربردی برای آشپزخانه، حمام، موتورخانه و سایر بخشهایی است که احتمال نشت آب در آنها وجود دارد.
در صورت تشخیص آب، سیستم میتواند هشدار ارسال کند یا در صورت وجود تجهیزات سازگار، سناریویی مانند قطع شیر برقی را فعال کند. سنسورهای نشت آب در کنار سنسورهای دما، دود و گاز از تجهیزات محیطی و ایمنی خانه هوشمند محسوب میشوند.
سنسورهای دود و گاز برای تشخیص شرایط غیرعادی در محیط استفاده میشوند. این تجهیزات میتوانند در صورت تشخیص دود یا گاز، هشدار محلی ایجاد کنند یا اطلاعات را به سیستم مرکزی منتقل کنند.
در سیستمهای پیشرفتهتر میتوان سناریوهایی برای واکنش خودکار به شرایط اضطراری تعریف کرد؛ البته عملکرد دقیق چنین سناریوهایی به تجهیزات و طراحی سیستم بستگی دارد.
کنترلر مادون قرمز یا IR Controller برای کنترل تجهیزاتی که با ریموت مادون قرمز کار میکنند مورد استفاده قرار میگیرد.
برای مثال، برخی تلویزیونها، کولرها و سیستمهای صوتی دارای ریموت مادون قرمز هستند. یک کنترلر هوشمند میتواند فرمانهای مربوط به این تجهیزات را از طریق اپلیکیشن یا سناریوی هوشمند ارسال کند.
این نوع تجهیز برای هوشمندسازی برخی وسایل موجود، بدون نیاز به تعویض دستگاه اصلی، کاربرد دارد.
آژیر هوشمند میتواند یکی از اجزای سیستم امنیتی باشد. این تجهیز در صورت دریافت فرمان از سیستم مرکزی یا فعال شدن سناریوی مشخص، هشدار صوتی ایجاد میکند.
آژیر میتواند در کنار سنسور حرکت، سنسور در و پنجره، سنسور دود و سایر تجهیزات امنیتی مورد استفاده قرار گیرد.
مدیریت مصرف انرژی یکی از کاربردهای مهم تجهیزات هوشمند است. برخی تجهیزات میتوانند اطلاعات مربوط به مصرف برق را اندازهگیری کرده و در اختیار سیستم کنترل قرار دهند.
با استفاده از این اطلاعات میتوان الگوی مصرف تجهیزات را بهتر بررسی کرد و در صورت پشتیبانی سیستم، سناریوهایی برای خاموش کردن تجهیزات غیرضروری تعریف کرد.
ترموستاتهای هوشمند و تجهیزات کنترل سیستمهای سرمایشی و گرمایشی نیز میتوانند در مدیریت مصرف انرژی نقش داشته باشند.
موتور و کنترلر پرده هوشمند امکان باز و بسته کردن پرده یا کرکره را از طریق سیستم هوشمند فراهم میکند.
این تجهیزات میتوانند بر اساس زمان، شرایط نوری یا سناریوهای تعریفشده فعالیت کنند. برای مثال، میتوان زمان مشخصی برای باز شدن پردهها در صبح یا بسته شدن آنها در شب تعیین کرد.
ماژولهای هوشمند برای اضافه کردن قابلیت کنترل به برخی تجهیزات معمولی مورد استفاده قرار میگیرند. بسته به نوع ماژول، میتوان از آن برای کنترل روشنایی، موتور، پرده، تجهیزات برقی یا سایر مدارهای سازگار استفاده کرد.
مزیت این تجهیزات این است که در برخی پروژهها نیازی به تعویض کامل وسیله موجود نیست و میتوان با اضافه کردن یک ماژول مناسب، قابلیت هوشمند به آن اضافه کرد.
شبکه ارتباطی بخش مهمی از خانه هوشمند است. تجهیزات مختلف ممکن است از فناوریهایی مانند Wi-Fi، Zigbee، Bluetooth یا سایر پروتکلهای ارتباطی استفاده کنند.
انتخاب تجهیزات شبکه باید متناسب با معماری سیستم انجام شود. در سیستمهای دارای تعداد زیادی دستگاه، بررسی پوشش شبکه، پایداری ارتباط و سازگاری تجهیزات اهمیت زیادی دارد. هابهای چندپروتکلی نیز میتوانند برای اتصال تجهیزات متنوع مورد استفاده قرار گیرند.
تجهیزات اصلی معمولاً برای ایجاد عملکردهای پایه مانند روشنایی، امنیت، کنترل دما و مدیریت تجهیزات استفاده میشوند. در مقابل، تجهیزات مکمل امکانات سیستم را گسترش میدهند.
برای مثال، ممکن است یک سیستم دارای کلید هوشمند و هاب باشد، اما با اضافه کردن سنسور حضور، رله، کنترلر IR، سنسور نشت آب و پنل لمسی، قابلیتهای بیشتری به آن اضافه شود.
بنابراین عبارت «سایر تجهیزات خانه هوشمند» میتواند طیف متنوعی از قطعات و محصولات مکمل را دربر بگیرد که بسته به معماری و نیاز پروژه انتخاب میشوند.
قبل از خرید هر تجهیز باید بررسی شود که محصول موردنظر با هاب، اپلیکیشن و سایر تجهیزات خانه هوشمند سازگار است. ناسازگاری تجهیزات یکی از مشکلاتی است که میتواند توسعه سیستم را دشوار کند.
پروتکل ارتباطی محصول باید با سیستم موجود هماهنگ باشد. Wi-Fi، Zigbee و Bluetooth از جمله فناوریهایی هستند که در تجهیزات مختلف خانه هوشمند استفاده میشوند.
برخی سنسورها با باتری کار میکنند و برخی تجهیزات به برق شهری متصل میشوند. محل نصب و دسترسی به برق باید قبل از انتخاب محصول بررسی شود.
اگر قرار است در آینده تجهیزات بیشتری به خانه اضافه شود، بهتر است سیستم انتخابشده قابلیت توسعه و پشتیبانی از تجهیزات موردنیاز آینده را داشته باشد.
کیفیت ساخت، محدوده عملکرد سنسورها، نوع اتصال، ظرفیت رله، میزان مصرف انرژی و شرایط نصب از جمله مشخصاتی هستند که باید هنگام خرید بررسی شوند.
قیمت تجهیزات خانه هوشمند به نوع محصول، قابلیتها، پروتکل ارتباطی، کیفیت ساخت و امکانات آن بستگی دارد. برای مثال، قیمت یک سنسور ساده با قیمت یک کنترلر چندمنظوره یا پنل لمسی قابل مقایسه نیست.
همچنین تجهیزات دارای قابلیتهای ارتباطی بیشتر یا امکانات پیشرفتهتر ممکن است هزینه بالاتری داشته باشند. به همین دلیل بهتر است قبل از خرید، ابتدا نیازهای سیستم مشخص شده و سپس محصولات سازگار با همان نیازها انتخاب شوند.
سایر تجهیزات خانه هوشمند شامل مجموعهای از قطعات و دستگاههای مکمل مانند هاب، گیتوی، بریج، رله، پنل لمسی، سنسورها، آژیر، کنترلر مادون قرمز، ماژولهای هوشمند و تجهیزات مدیریت انرژی است.
این تجهیزات با ایجاد ارتباط میان بخشهای مختلف خانه، امکان اجرای سناریوهای خودکار و کنترل یکپارچه را فراهم میکنند. انتخاب صحیح آنها باید بر اساس نوع کاربری، پروتکل ارتباطی، سازگاری با تجهیزات موجود، قابلیت توسعه و مشخصات فنی انجام شود.
هاب، گیتوی، رله، پنل لمسی، سنسورهای مختلف، آژیر، کنترلر مادون قرمز، ماژولهای هوشمند و تجهیزات مدیریت انرژی از جمله محصولات این گروه هستند.
خیر. برخی تجهیزات میتوانند مستقیماً از طریق Wi-Fi یا روشهای دیگر به شبکه متصل شوند؛ اما در سیستمهای دارای تجهیزات متعدد یا پروتکلهایی مانند Zigbee، هاب میتواند نقش مهمی در یکپارچهسازی تجهیزات داشته باشد.
رله هوشمند برای کنترل مدارهای الکتریکی و تجهیزاتی مانند روشنایی و برخی مصرفکنندههای برقی استفاده میشود.
این سنسور میتواند وجود آب یا نشتی را تشخیص داده و در صورت اتصال به سیستم مرکزی، هشدار یا سناریوی مشخصی را فعال کند.
در بسیاری از موارد با استفاده از رلهها، ماژولها و کنترلرهای مناسب میتوان برخی تجهیزات موجود را به سیستم هوشمند متصل کرد؛ البته سازگاری فنی و نوع دستگاه باید بررسی شود.