لوازم آشپزخانه مجموعهای از وسایل، ابزارها و تجهیزات مختلف هستند که برای آمادهسازی مواد غذایی، پختوپز، نگهداری، سرو غذا، نظافت و نظمدهی فضای آشپزخانه مورد استفاده قرار میگیرند. از چاقو، رنده و آبکش گرفته تا قابلمه، تابه، ظروف نگهداری و ابزارهای نظمدهنده، هرکدام بخشی از نیازهای روزمره آشپزخانه را پوشش میدهند.
تنوع بالای لوازم آشپزخانه باعث شده است انتخاب محصول مناسب همیشه ساده نباشد. برخی وسایل تقریباً در هر آشپزخانهای مورد استفاده قرار میگیرند، در حالی که بعضی محصولات برای فعالیتهای خاص یا سبک آشپزی مشخص طراحی شدهاند. به همین دلیل بهتر است هنگام خرید لوازم آشپزخانه، ابتدا نیازهای واقعی، فضای موجود و میزان استفاده از هر وسیله مشخص شود.
لوازم آشپزخانه طیف بسیار گستردهای از محصولات را شامل میشود. این وسایل را میتوان بر اساس کاربرد در گروههای مختلف قرار داد:
لوازم آمادهسازی غذا
لوازم پختوپز
ظروف سرو و پذیرایی
ظروف نگهداری مواد غذایی
لوازم برقی آشپزخانه
ابزارهای اندازهگیری
لوازم نظمدهنده آشپزخانه
لوازم شستوشو و نظافت
منسوجات آشپزخانه
لوازم مخصوص فر و شیرینیپزی
ابزارهای نوشیدنی و پذیرایی
هرکدام از این گروهها محصولات متنوعی دارند و انتخاب آنها باید بر اساس نوع استفاده انجام شود.
پیش از شروع پخت غذا، مواد اولیه باید شسته، خرد، پوستگیری، رنده یا مخلوط شوند. برای انجام این کارها ابزارهای مختلفی در آشپزخانه مورد استفاده قرار میگیرند.
چاقوی آشپزخانه، تخته برش، رنده، پوستکن، قیچی آشپزخانه، سیرلهکن، آبکش، صافی، الک و کاسههای آمادهسازی از جمله این وسایل هستند.
کیفیت این ابزارها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا معمولاً بهصورت مداوم استفاده میشوند و طراحی نامناسب آنها میتواند انجام کارهای روزمره را دشوار کند.
چاقو یکی از مهمترین ابزارهای هر آشپزخانه است. چاقوهای آشپزخانه در مدلهای مختلف برای خرد کردن سبزیجات، برش گوشت، نان، میوه و سایر مواد غذایی تولید میشوند.
در انتخاب چاقو باید به تیزی تیغه، کیفیت ساخت، وزن، تعادل، طراحی دسته و نوع کاربرد توجه کرد. داشتن چند چاقوی مناسب برای کاربردهای مختلف میتواند کار آمادهسازی مواد غذایی را آسانتر کند.
رنده برای خرد کردن یا ریز کردن مواد غذایی مختلف استفاده میشود و مدلهای چندوجهی یا چندکاره میتوانند کاربردهای متنوعی داشته باشند.
پوستکن نیز برای جدا کردن پوست میوهها و سبزیجات کاربرد دارد. طراحی دسته و کیفیت تیغه در راحتی استفاده از این ابزار اهمیت زیادی دارد.
لوازم پختوپز یکی از اصلیترین گروههای لوازم آشپزخانه هستند. قابلمه، تابه، شیرجوش، زودپز، بخارپز، کفگیر، ملاقه و انبر آشپزی از جمله وسایل این بخش محسوب میشوند.
قابلمه در اندازهها و جنسهای مختلف تولید میشود و برای پخت انواع غذا مورد استفاده قرار میگیرد. انتخاب اندازه مناسب قابلمه باید بر اساس تعداد افراد خانواده و نوع غذا انجام شود.
تابه برای سرخ کردن، تفت دادن و پخت انواع غذا کاربرد دارد. مدلهای مختلف تابه از نظر اندازه، عمق، جنس بدنه و نوع پوشش با یکدیگر تفاوت دارند.
شیرجوش برای گرم کردن شیر، تهیه سس، جوشاندن مقدار کمی مواد غذایی و کارهای مشابه کاربرد دارد. اندازه کوچکتر آن باعث میشود برای استفادههای محدود گزینه مناسبی باشد.
بخارپز برای پخت مواد غذایی با استفاده از بخار آب استفاده میشود و در تهیه سبزیجات، برخی غذاها و مواد مختلف کاربرد دارد.
این ابزارها برای هم زدن، برداشتن و سرو غذا استفاده میشوند. جنس و طراحی آنها باید با نوع ظروف پختوپز هماهنگ باشد تا از آسیب دیدن سطح ظروف جلوگیری شود.
بخش دیگری از لوازم آشپزخانه به ظروف مورد استفاده برای سرو غذا اختصاص دارد. بشقاب، کاسه، دیس، سینی، لیوان، فنجان، پارچ و ظروف مخصوص سرو غذا در این گروه قرار میگیرند.
ظروف سرو علاوه بر کاربرد روزمره، میتوانند در ظاهر و چیدمان میز غذا نیز تأثیر داشته باشند. در انتخاب این محصولات باید به تعداد افراد، فضای نگهداری، وزن و مقاومت ظروف توجه شود.
ظروف نگهداری برای قرار دادن مواد غذایی در یخچال، فریزر، کابینت و سایر قسمتهای آشپزخانه استفاده میشوند.
این ظروف در اندازهها و شکلهای مختلف تولید میشوند و برخی از آنها برای نگهداری مواد خشک مانند حبوبات و ادویه و برخی برای مواد غذایی آماده یا باقیمانده غذا کاربرد دارند.
یک ظرف نگهداری مناسب باید متناسب با کاربرد خود انتخاب شود. در مدلهای دربدار، کیفیت بسته شدن درب اهمیت زیادی دارد. همچنین اندازه ظرف باید با مقدار مواد غذایی هماهنگ باشد.
برای نگهداری مواد غذایی در شرایط خاص مانند فریزر یا استفاده در مایکروویو، باید مشخصات و دستورالعمل خود محصول بررسی شود.
لوازم برقی آشپزخانه بخش مهمی از تجهیزات مدرن این فضا را تشکیل میدهند. این وسایل با استفاده از انرژی برق، بسیاری از فعالیتهای آمادهسازی یا پخت غذا را سریعتر و سادهتر میکنند.
خردکن، غذاساز، مخلوطکن، گوشتکوب برقی، آسیاب، همزن، چایساز، کتری برقی، آبمیوهگیری، سرخکن، ساندویچساز و گریل از جمله لوازم برقی رایج هستند.
انتخاب این وسایل باید بر اساس میزان استفاده، ظرفیت، فضای موجود، توان دستگاه، امکانات و سهولت نظافت انجام شود.
چای و قهوه از نوشیدنیهای پرمصرف هستند و به همین دلیل وسایل مختلفی برای آمادهسازی آنها در آشپزخانه استفاده میشود.
کتری، قوری، فلاسک، چایساز، کتری برقی، قهوهساز، فرنچپرس و برخی تجهیزات دیگر در این گروه قرار میگیرند.
نوع وسیله باید بر اساس عادات مصرف، تعداد افراد و میزان استفاده روزانه انتخاب شود.
برای تهیه کیک، شیرینی، نان و دسر در خانه، ابزارهای مختلفی مورد نیاز است. قالب کیک، قالب شیرینی، وردنه، الک، لیسک، کاردک، همزن، پیمانه و ترازو از جمله وسایل کاربردی این بخش هستند.
اندازه و جنس قالبها، دقت ابزارهای اندازهگیری و کیفیت وسایل مورد استفاده در آمادهسازی خمیر میتواند بر نتیجه نهایی تأثیر داشته باشد.
اندازهگیری دقیق مواد اولیه در برخی دستورهای آشپزی اهمیت زیادی دارد. ترازو آشپزخانه، پیمانه، پارچ مدرج و قاشقهای اندازهگیری برای این منظور استفاده میشوند.
ترازو آشپزخانه بهخصوص برای شیرینیپزی و دستورهایی که اندازه دقیق مواد اهمیت دارد، کاربرد زیادی دارد.
نظمدهندهها برای استفاده بهتر از فضای کابینت، کشو، یخچال و روی کابینت کاربرد دارند.
جاادویهای، جا قاشقی، نظمدهنده کشو، نظمدهنده کابینت، سبد، بانکه، جا نایلکس و نگهدارندههای مختلف از جمله این محصولات هستند.
استفاده از نظمدهنده مناسب باعث میشود وسایل و مواد غذایی دسترسی آسانتری داشته باشند و فضای آشپزخانه مرتبتر شود.
ادویهها معمولاً در مقدار کم استفاده میشوند و به همین دلیل نگهداری آنها در ظروف مناسب میتواند دسترسی به مواد را آسانتر کند.
جاادویهها در مدلهای مختلف رومیزی، کشویی، دیواری و چرخشی تولید میشوند. انتخاب مدل مناسب به فضای موجود و تعداد ادویههای مورد استفاده بستگی دارد.
تمیز نگه داشتن آشپزخانه به ابزارهای مختلفی نیاز دارد. اسکاچ، سیم ظرفشویی، فرچه، دستکش نظافت، جااسکاچی، جا مایع، دستمال و سطل زباله از جمله وسایل مورد استفاده در این بخش هستند.
قرار دادن این وسایل در محل مناسب میتواند به نظم بیشتر اطراف سینک و فضای شستوشو کمک کند.
منسوجات نیز بخشی از لوازم کاربردی آشپزخانه هستند. دستمال آشپزخانه، حوله، پیشبند، دستگیره، دستکش فر، دمکنی، نمگیر و زیرقابلمهای از جمله محصولات این گروه هستند.
جنس پارچه، میزان جذب رطوبت، کیفیت دوخت، قابلیت شستوشو و مقاومت حرارتی از عوامل مهم در انتخاب این محصولات هستند.
در آشپزخانههای کوچک، استفاده بهینه از فضا اهمیت زیادی دارد. بهتر است وسایلی انتخاب شوند که کاربرد مشخص و مداوم داشته باشند و فضای زیادی اشغال نکنند.
محصولات چندکاره، نظمدهندههای کشو و کابینت، ظروف قابل چیدمان و ابزارهای جمعوجور میتوانند استفاده از فضای محدود را آسانتر کنند.
همچنین پیش از خرید هر وسیله باید محل نگهداری آن مشخص شود تا از شلوغ شدن کابینت و سطح کار جلوگیری شود.
هنگام تهیه لوازم آشپزخانه برای جهیزیه، خرید همه محصولات بهصورت همزمان همیشه ضروری نیست. بهتر است ابتدا وسایل پرکاربرد و ضروری تهیه شوند و سپس محصولات تکمیلی بر اساس نیاز خریداری شوند.
قابلمه و تابه، ظروف سرو، ابزار آمادهسازی، ظروف نگهداری، لوازم نظافت و برخی لوازم برقی پرکاربرد معمولاً در اولویت قرار میگیرند.
در انتخاب لوازم جهیزیه علاوه بر ظاهر، کیفیت، فضای موردنیاز، تعداد افراد خانواده و میزان استفاده از محصول نیز باید در نظر گرفته شود.
هنگام خرید لوازم آشپزخانه توجه به چند معیار اصلی میتواند به انتخاب بهتر کمک کند.
قبل از خرید مشخص کنید وسیله دقیقاً چه کاری انجام میدهد و چند بار از آن استفاده خواهید کرد. خرید وسایلی که کاربرد کمی دارند میتواند باعث اشغال فضای آشپزخانه شود.
کیفیت مواد اولیه، استحکام، طراحی و نحوه اتصال قطعات از عوامل مهم در دوام محصول هستند.
جنس مناسب باید با کاربرد وسیله هماهنگ باشد. برای مثال جنس قابلمه، ابزار برش، ظروف نگهداری و وسایل نظافت هرکدام باید بر اساس شرایط استفاده انتخاب شوند.
اندازه محصول باید با فضای آشپزخانه و نیاز کاربر هماهنگ باشد. یک وسیله بزرگ در آشپزخانه کوچک ممکن است بیشتر از آنکه مفید باشد، باعث محدود شدن فضای کار شود.
وسایلی که بهصورت روزانه با مواد غذایی تماس دارند باید قابلیت تمیز شدن مناسبی داشته باشند. طراحی ساده و قطعات قابل شستوشو میتواند نگهداری را آسانتر کند.
وسایل آشپزخانه باید تا حد امکان استفاده راحتی داشته باشند. طراحی مناسب دسته، وزن متعادل و دسترسی آسان به بخشهای مختلف محصول از نکات مهم هستند.
برای داشتن آشپزخانهای منظم میتوان وسایل را بر اساس کاربرد در گروههای مشخص قرار داد.
وسایل آمادهسازی مانند چاقو، رنده و پوستکن بهتر است در محل نزدیک به سطح کار نگهداری شوند. قابلمه و تابه نیز بهتر است در نزدیکی محل پختوپز قرار بگیرند.
ظروف نگهداری، بانکه و جاادویه میتوانند در کابینتهای مخصوص مواد غذایی قرار بگیرند و لوازم سرو نیز بهتر است در محلی باشند که دسترسی به آنها هنگام غذا خوردن آسان باشد.
نگهداری صحیح میتواند عمر وسایل آشپزخانه را افزایش دهد. محصولات باید پس از استفاده متناسب با جنس و دستورالعمل خود تمیز شوند و در محیط مناسب قرار بگیرند.
چاقوها بهتر است به شکلی نگهداری شوند که تیغه آنها با سایر ابزارها برخورد نداشته باشد. ظروف نیز باید پس از شستوشو بهخوبی خشک شوند.
در مورد لوازم برقی، تمیز کردن دستگاه باید مطابق دستورالعمل سازنده انجام شود و قسمتهای برقی نباید در معرض آب قرار بگیرند مگر اینکه برای شستوشو طراحی شده باشند.
یکی از اشتباهات رایج، خرید وسایل صرفاً بر اساس ظاهر است. ظاهر محصول مهم است، اما نباید جای کیفیت و کاربرد را بگیرد.
اشتباه دیگر خرید تعداد زیادی وسیله بدون توجه به فضای نگهداری است. همچنین خرید چند محصول با کاربرد مشابه میتواند باعث افزایش هزینه و اشغال فضای کابینت شود.
انتخاب اندازه نامناسب، نادیده گرفتن کیفیت مواد اولیه و بیتوجهی به قابلیت شستوشوی محصول نیز از اشتباهات رایج هنگام خرید لوازم آشپزخانه هستند.
قیمت لوازم آشپزخانه به نوع محصول، جنس، اندازه، کیفیت ساخت، طراحی، امکانات و برند تولیدکننده بستگی دارد.
برای مثال قیمت یک ابزار ساده آمادهسازی با یک دستگاه برقی چندکاره قابل مقایسه نیست. حتی در میان محصولات یک گروه نیز تفاوت جنس، ظرفیت و امکانات میتواند باعث اختلاف قیمت شود.
به همین دلیل بهتر است هنگام مقایسه قیمت، مشخصات و کاربرد محصول نیز بررسی شود و تنها ارزانترین گزینه انتخاب نشود.
برای داشتن یک آشپزخانه کاربردی، لازم نیست تعداد زیادی وسیله خریداری شود. مهم این است که وسایل انتخابشده نیازهای اصلی را پوشش دهند و بهدرستی سازماندهی شوند.
ابزارهای آمادهسازی، لوازم پختوپز، ظروف نگهداری، وسایل سرو و محصولات نظافت را میتوان بر اساس میزان استفاده اولویتبندی کرد. سپس وسایل تکمیلی و تخصصیتر بر اساس عادتهای آشپزی و نیاز خانواده تهیه شوند.
لوازم آشپزخانه مجموعه گستردهای از ابزارها و وسایلی هستند که فعالیتهای مختلفی مانند آمادهسازی مواد غذایی، پختوپز، سرو، نگهداری، نظافت و نظمدهی را آسانتر میکنند. چاقو، رنده، پوستکن، آبکش، قابلمه، تابه، ظروف نگهداری، ابزار سرو، لوازم برقی، نظمدهندهها و منسوجات آشپزخانه از مهمترین گروههای این دسته هستند.
برای انتخاب لوازم آشپزخانه مناسب باید کاربرد، کیفیت ساخت، جنس، اندازه، فضای موردنیاز، قابلیت شستوشو و میزان استفاده از هر وسیله را در نظر گرفت. خرید بر اساس نیاز واقعی به ایجاد آشپزخانهای منظمتر و کاربردیتر کمک میکند و از هزینههای اضافی برای وسایل کماستفاده جلوگیری خواهد کرد.
لوازم آشپزخانه شامل ابزارهای آمادهسازی، وسایل پختوپز، ظروف سرو، ظروف نگهداری، لوازم برقی، ابزارهای اندازهگیری، نظمدهندهها، وسایل نظافت و منسوجات آشپزخانه است.
چاقو، تخته برش، رنده، آبکش، قابلمه، تابه، کفگیر، ملاقه، ظروف نگهداری و برخی لوازم نظافت از وسایل پرکاربرد در بیشتر آشپزخانهها هستند.
کاربرد، کیفیت ساخت، جنس، اندازه، دوام، سهولت شستوشو، فضای موردنیاز و میزان استفاده از محصول از مهمترین معیارهای انتخاب هستند.
وسایل چندکاره، محصولات جمعوجور، ظروف قابل چیدمان و نظمدهندههای کابینت و کشو برای آشپزخانههای کوچک کاربرد بیشتری دارند.
لوازم چندکاره در صورتی که واقعاً مورد استفاده قرار گیرند میتوانند فضای کمتری اشغال کنند و کاربردهای مختلفی ارائه دهند؛ اما باید کیفیت و عملکرد هر یک از قابلیتهای آنها نیز بررسی شود.
شستوشوی صحیح، خشک کردن مناسب، استفاده مطابق کاربرد محصول، نگهداری در محل مناسب و رعایت دستورالعملهای مربوط به لوازم برقی میتواند به افزایش عمر وسایل آشپزخانه کمک کند.