لوازم فروشگاهی مجموعهای از تجهیزات، ابزارها و وسایلی هستند که برای راهاندازی، چیدمان، مدیریت و فعالیت روزمره فروشگاهها مورد استفاده قرار میگیرند. از قفسه و سبد خرید گرفته تا صندوق فروشگاهی، بارکدخوان، ترازو، پرینتر فیش، لیبل قیمت، کشوی پول و تجهیزات امنیتی، هرکدام نقش مشخصی در فرآیند فروش و مدیریت کالا دارند.
انتخاب مناسب لوازم فروشگاهی میتواند به استفاده بهتر از فضای فروشگاه، نظم بیشتر کالاها، سرعت بالاتر عملیات فروش و دسترسی آسانتر مشتریان کمک کند. نوع تجهیزات مورد نیاز نیز با توجه به نوع فروشگاه متفاوت است؛ برای مثال نیازهای یک سوپرمارکت با فروشگاه پوشاک، فروشگاه لوازم خانگی، فروشگاه زنجیرهای یا فروشگاه پروتئینی یکسان نیست.
لوازم فروشگاهی به مجموعه وسایلی گفته میشود که برای تجهیز فضای فروش، نمایش کالا، نگهداری محصولات، انجام عملیات صندوق، قیمتگذاری، کنترل موجودی، بستهبندی و تأمین امنیت فروشگاه استفاده میشوند.
این تجهیزات میتوانند شامل وسایل سادهای مانند سبد خرید و برچسب قیمت یا تجهیزات تخصصیتری مانند صندوق فروشگاهی، بارکدخوان، ترازو، لیبلپرینتر و گیت ضدسرقت باشند.
به همین دلیل، لوازم فروشگاهی را میتوان بر اساس کاربرد در چند گروه اصلی دستهبندی کرد.
قفسه یکی از اصلیترین تجهیزات هر فروشگاه است و برای نمایش و نگهداری کالاها استفاده میشود. قفسهها در مدلهای مختلفی مانند یکطرفه، دوطرفه، دیواری، وسط فروشگاه و قفسههای مخصوص کالاهای خاص تولید میشوند.
انتخاب قفسه باید بر اساس ابعاد فروشگاه، وزن کالا، اندازه محصولات و نحوه چیدمان انجام شود.
قفسه مناسب علاوه بر استفاده بهتر از فضای فروشگاه، دسترسی مشتری به کالاها را نیز آسانتر میکند.
سبد خرید برای مشتریانی که تعداد محدودی کالا خریداری میکنند، گزینهای کاربردی است. این سبدها معمولاً در مدلهای پلاستیکی و فلزی و در اندازههای مختلف تولید میشوند.
وزن، ظرفیت، طراحی دسته و استحکام از ویژگیهایی هستند که هنگام انتخاب سبد فروشگاهی باید مورد توجه قرار گیرند.
چرخ خرید یا ترولی برای حمل تعداد بیشتری کالا در فروشگاه استفاده میشود. این وسیله بهخصوص در سوپرمارکتها، هایپرمارکتها و فروشگاههای بزرگ کاربرد زیادی دارد.
ظرفیت چرخ خرید باید با ابعاد فروشگاه و حجم خرید مشتریان متناسب باشد. کیفیت چرخها، جنس بدنه، ظرفیت سبد و قابلیت حرکت روان از عوامل مهم در انتخاب آن هستند.
میز صندوق یکی از بخشهای مهم فضای فروش است که محل قرارگیری صندوق، بارکدخوان، فیشپرینتر، کشوی پول و سایر تجهیزات مرتبط با عملیات پرداخت محسوب میشود.
طراحی مناسب میز صندوق باید فضای کافی برای تجهیزات داشته باشد و در عین حال باعث اشغال بیش از حد فضای فروشگاه نشود.
ارتفاع، ابعاد، محل قرارگیری تجهیزات و فضای مورد نیاز برای عبور کالا از جمله مواردی هستند که در انتخاب میز صندوق اهمیت دارند.
صندوق فروشگاهی برای ثبت فروش، محاسبه مبلغ خرید و مدیریت اطلاعات تراکنشها مورد استفاده قرار میگیرد. این سیستم میتواند در کنار تجهیزات دیگری مانند بارکدخوان، فیشپرینتر و کشوی پول استفاده شود.
صندوقهای فروشگاهی در مدلها و ساختارهای مختلفی وجود دارند و انتخاب آنها باید بر اساس نوع فعالیت فروشگاه، تعداد کالاها، تعداد کاربران و امکانات مورد نیاز انجام شود.
بارکدخوان برای خواندن اطلاعات بارکد کالا و انتقال آن به سیستم فروش استفاده میشود. این وسیله باعث میشود اطلاعات کالا سریعتر ثبت شود و نیاز به وارد کردن دستی برخی اطلاعات کاهش پیدا کند.
بارکدخوانها در مدلهای سیمی و بیسیم و با طراحیهای مختلف تولید میشوند. برای فروشگاههای پرتردد، سرعت اسکن، دقت خواندن و راحتی استفاده از اهمیت زیادی برخوردار است.
فیش پرینتر برای چاپ رسید خرید مورد استفاده قرار میگیرد. این دستگاه معمولاً در کنار صندوق فروشگاهی قرار میگیرد و میتواند اطلاعات مربوط به خرید مشتری را روی رول حرارتی چاپ کند.
سرعت چاپ، عرض چاپ، نوع اتصال و سازگاری با سیستم فروش از عوامل مهم در انتخاب فیش پرینتر هستند.
لیبل پرینتر برای چاپ برچسبهای مربوط به کالاها و قفسهها کاربرد دارد. از این دستگاه میتوان برای چاپ اطلاعاتی مانند نام محصول، قیمت، کد کالا یا بارکد استفاده کرد.
در فروشگاههایی که تعداد زیادی کالا دارند یا اطلاعات محصولات مرتباً تغییر میکند، استفاده از سیستم چاپ لیبل میتواند مدیریت قیمتگذاری و شناسایی کالا را آسانتر کند.
برچسب قیمت یکی از لوازم ساده اما مهم فروشگاه است. این برچسبها برای نمایش قیمت و گاهی اطلاعات محصول در محل قرارگیری کالا استفاده میشوند.
برچسبهای قفسهای باید به شکلی قرار بگیرند که مشتری بتواند قیمت محصول را بهراحتی مشاهده کند. اندازه، خوانایی و امکان تعویض آسان از ویژگیهای مهم این محصولات است.
ترازو فروشگاهی برای فروش کالاهایی که قیمت آنها بر اساس وزن تعیین میشود، کاربرد دارد. فروشگاههای مواد غذایی، میوهفروشی، فروشگاههای پروتئینی، خشکبار و برخی کسبوکارهای مشابه از این تجهیزات استفاده میکنند.
مدلهای مختلف ترازو از نظر ظرفیت، دقت، نمایشگر، امکانات ارتباطی و قابلیت چاپ لیبل با یکدیگر تفاوت دارند.
برخی ترازوها نیز قابلیت چاپ اطلاعات محصول و برچسب را دارند و میتوانند در فرآیند آمادهسازی کالا برای فروش مورد استفاده قرار گیرند.
کشوی پول برای نگهداری منظم اسکناس و سکه در محل صندوق استفاده میشود. این وسیله معمولاً دارای بخشهای جداگانه برای انواع اسکناس و سکه است.
استفاده از کشوی پول مناسب میتواند نظم بیشتری در قسمت صندوق ایجاد کند و دسترسی صندوقدار به وجه نقد را آسانتر کند.
دستگاه کارتخوان یا POS برای انجام پرداختهای الکترونیکی مورد استفاده قرار میگیرد. در فروشگاهها معمولاً این دستگاه در نزدیکی صندوق قرار دارد تا فرآیند پرداخت برای مشتری سریعتر انجام شود.
محل قرارگیری دستگاه باید به گونهای باشد که مشتری و صندوقدار دسترسی مناسبی به آن داشته باشند.
بستهبندی یکی دیگر از بخشهای مهم فعالیت فروشگاه است. نایلون، کیسه، سلفون، دستگاه دوخت پلاستیک، رول بستهبندی و برخی ابزارهای بستهبندی میتوانند در این گروه قرار بگیرند.
نوع بستهبندی باید بر اساس نوع کالا انتخاب شود. برای مواد غذایی، محصولات شکستنی، کالاهای کوچک یا کالاهایی که نیاز به محافظت بیشتری دارند، بستهبندیهای متفاوتی مورد نیاز است.
در برخی فروشگاهها مانند فروشگاههای مواد غذایی، پروتئینی و میوه و سبزی، بستهبندی کالا پیش از قرار گرفتن در قفسه یا تحویل به مشتری انجام میشود.
سلفونکش و تجهیزات مشابه برای بستهبندی سریعتر محصولات مورد استفاده قرار میگیرند. انتخاب دستگاه باید بر اساس حجم کار، ابعاد محصولات و نوع بستهبندی انجام شود.
گیت فروشگاهی یکی از تجهیزات مرتبط با کنترل خروج کالا و کاهش احتمال سرقت است. این تجهیزات معمولاً در ورودی یا خروجی فروشگاه قرار میگیرند و با تگها و برچسبهای مخصوص کار میکنند.
گیتهای فروشگاهی انواع مختلفی دارند و انتخاب آنها باید متناسب با نوع کالا، ابعاد ورودی و ساختار سیستم امنیتی فروشگاه انجام شود.
تگهای ضدسرقت برای اتصال به کالاها استفاده میشوند و در کنار سیستم گیت فروشگاهی به کنترل خروج کالا کمک میکنند.
این محصولات در مدلهای مختلفی تولید میشوند و نوع تگ باید با سیستم امنیتی مورد استفاده در فروشگاه سازگار باشد.
دوربین مداربسته برای نظارت بر فضای فروشگاه، ورودی و خروجی، صندوق و بخشهای مختلف مورد استفاده قرار میگیرد.
محل نصب دوربین باید به شکلی انتخاب شود که نقاط مهم فروشگاه را پوشش دهد و دید مناسبی نسبت به مسیرهای رفتوآمد و قسمتهای حساس وجود داشته باشد.
آینه محدب برای ایجاد دید بهتر در قسمتهایی از فروشگاه که از زاویه مستقیم قابل مشاهده نیستند، کاربرد دارد.
این وسیله میتواند در راهروها، گوشههای فروشگاه و محلهایی که دید کارکنان محدود است مورد استفاده قرار گیرد.
استندهای فروشگاهی برای نمایش محصولات در نقاط مختلف فروشگاه استفاده میشوند. این محصولات میتوانند برای معرفی یک گروه خاص از کالاها یا ایجاد فضای مناسب برای نمایش محصولات کوچک کاربرد داشته باشند.
استند باید از نظر ابعاد، ظرفیت تحمل وزن و طراحی با نوع محصول هماهنگ باشد.
باکسها و سبدهای فروشگاهی برای دستهبندی کالاهای کوچک، نگهداری محصولات و ایجاد نظم در قفسهها استفاده میشوند.
این محصولات بهخصوص برای کالاهایی که اندازه کوچک دارند یا ممکن است در قفسه پراکنده شوند، کاربردی هستند.
تجهیزات مورد نیاز هر فروشگاه با توجه به نوع فعالیت آن متفاوت است.
سوپرمارکتها و هایپرمارکتها معمولاً به قفسه، سبد خرید، چرخ خرید، صندوق، بارکدخوان، فیشپرینتر، ترازو، لیبل قیمت و تجهیزات امنیتی نیاز دارند.
در فروشگاههای بزرگ، یخچال و فریزر فروشگاهی نیز بخش مهمی از تجهیزات را تشکیل میدهند.
فروشگاههای پوشاک علاوه بر قفسه و میز، به تجهیزاتی مانند رگال لباس، آویز، مانکن، آینه، اتاق پرو، استند و تجهیزات صندوق نیاز دارند.
چیدمان این وسایل باید به گونهای باشد که مشتری بتواند بهراحتی میان محصولات حرکت کند.
در فروشگاههای لوازم خانگی، استند، قفسه، میز نمایش، تابلوهای مشخصات محصول، بارکدخوان، صندوق و تجهیزات مدیریت موجودی اهمیت زیادی دارند.
به دلیل ابعاد برخی کالاها، فضای نمایش و مسیر رفتوآمد باید با دقت بیشتری طراحی شود.
فروشگاههای پروتئینی علاوه بر تجهیزات عمومی فروشگاهی، به ترازو، تجهیزات بستهبندی، یخچال و فریزر مناسب، سلفونکش و برخی ابزارهای تخصصی نیاز دارند.
ترازو، سبد، جعبه، قفسه، چرخ حمل کالا و تجهیزات بستهبندی از جمله وسایلی هستند که در این نوع فروشگاهها کاربرد دارند.
انتخاب تجهیزات فروشگاهی باید با توجه به نوع فعالیت و شرایط فضای فروش انجام شود. مهمترین نکات عبارتاند از:
قبل از خرید باید نوع فروشگاه مشخص شود. تجهیز یک هایپرمارکت با یک فروشگاه پوشاک یا فروشگاه لوازم خانگی نیازمند تجهیزات متفاوتی است.
اندازه فضای موجود روی انتخاب قفسه، میز صندوق، استند، سبد و سایر تجهیزات تأثیر دارد. استفاده بیش از حد از تجهیزات میتواند مسیر رفتوآمد مشتریان را محدود کند.
فروشگاههای پرتردد به تجهیزاتی با ظرفیت و سرعت بالاتر نیاز دارند. برای مثال تعداد صندوقها، سرعت بارکدخوان و ظرفیت سبدهای خرید باید با میزان مراجعه مشتریان هماهنگ باشد.
تجهیزات فروشگاهی معمولاً بهصورت روزانه و مداوم مورد استفاده قرار میگیرند. بنابراین کیفیت بدنه، اتصالات، قطعات متحرک و مقاومت در برابر استفاده مداوم اهمیت زیادی دارد.
در تجهیزات الکترونیکی مانند صندوق، بارکدخوان، ترازو و پرینتر باید سازگاری میان دستگاهها و نرمافزار فروش بررسی شود.
تمیزکاری، تعمیر، تعویض قطعات و دسترسی به لوازم مصرفی نیز باید هنگام انتخاب تجهیزات در نظر گرفته شود.
چیدمان تجهیزات فروشگاه تنها به قرار دادن کالاها در قفسه محدود نمیشود. محل قرارگیری صندوق، مسیر حرکت مشتری، محل سبد و چرخ خرید، ورودی و خروجی و جایگاه تجهیزات امنیتی نیز اهمیت دارد.
قفسهها باید به گونهای قرار گیرند که دسترسی به کالا آسان باشد و مسیر حرکت مشتریان بیش از حد محدود نشود. همچنین محصولات پرمصرف را میتوان در قسمتهایی قرار داد که دسترسی به آنها سادهتر باشد.
میز صندوق نیز بهتر است در موقعیتی قرار بگیرد که کنترل مناسب فضای فروشگاه امکانپذیر باشد و صف پرداخت باعث ایجاد اختلال در مسیر رفتوآمد نشود.
نگهداری صحیح تجهیزات میتواند عمر مفید آنها را افزایش دهد. قفسهها و استندها باید بهصورت دورهای از نظر استحکام و اتصالات بررسی شوند.
بارکدخوان، پرینتر و تجهیزات الکترونیکی نیز باید از گردوغبار و رطوبت دور نگه داشته شوند و تمیزکاری آنها طبق دستورالعمل سازنده انجام شود.
ترازو باید روی سطح مناسب قرار گیرد و از وارد کردن وزن بیشتر از ظرفیت آن جلوگیری شود. همچنین تجهیزات دارای قطعات متحرک مانند چرخ خرید و کشوهای صندوق باید بهصورت دورهای بررسی شوند.
قیمت لوازم فروشگاهی به نوع محصول، جنس، ابعاد، ظرفیت، کیفیت ساخت، امکانات و میزان پیچیدگی تجهیزات بستگی دارد.
برای مثال قیمت یک سبد خرید با صندوق فروشگاهی یا بارکدخوان قابل مقایسه نیست. حتی در یک گروه محصول نیز تفاوت ظرفیت، امکانات و کیفیت ساخت میتواند باعث اختلاف قیمت شود.
در تجهیزات الکترونیکی، امکاناتی مانند اتصال به نرمافزار، نوع ارتباط، سرعت، حافظه و قابلیتهای جانبی نیز میتوانند روی قیمت تأثیر داشته باشند.
فهرست تجهیزات ضروری به نوع کسبوکار بستگی دارد، اما در بسیاری از فروشگاهها موارد زیر کاربرد دارند:
قفسه یا استند فروشگاهی
میز یا سیستم صندوق
بارکدخوان
فیشپرینتر
کشوی پول
سبد یا چرخ خرید
لیبل و برچسب قیمت
تجهیزات بستهبندی
تجهیزات امنیتی
ترازو در فروشگاههای وزنمحور
پس از مشخص شدن نیازهای اصلی میتوان تجهیزات تکمیلی را بر اساس بودجه، فضای فروشگاه و میزان فعالیت اضافه کرد.
یکی از اشتباهات رایج، خرید تجهیزات بدون توجه به نوع فروشگاه است. هر فروشگاه نیازهای متفاوتی دارد و خرید تجهیزات نامتناسب میتواند باعث افزایش هزینه و اشغال فضای اضافی شود.
انتخاب تجهیزات الکترونیکی بدون بررسی سازگاری آنها با نرمافزار فروش نیز میتواند باعث ایجاد مشکل در زمان راهاندازی شود.
همچنین نباید تنها قیمت اولیه را معیار انتخاب قرار داد. دوام، امکان تعمیر، دسترسی به قطعات و تناسب ظرفیت دستگاه با حجم کار نیز اهمیت دارند.
لوازم فروشگاهی مجموعهای از تجهیزات و ابزارهایی هستند که برای نمایش کالا، مدیریت فروش، قیمتگذاری، بستهبندی، حمل محصولات و افزایش نظم و امنیت فروشگاه استفاده میشوند. قفسه، سبد خرید، چرخ خرید، میز صندوق، صندوق فروشگاهی، بارکدخوان، فیشپرینتر، لیبلپرینتر، ترازو، کشوی پول، تجهیزات بستهبندی و گیت فروشگاهی از مهمترین محصولات این دسته هستند.
برای انتخاب لوازم فروشگاهی مناسب باید نوع فروشگاه، فضای موجود، حجم کالا، تعداد مشتریان، میزان فروش و نیازهای مدیریتی مجموعه در نظر گرفته شود. در مورد تجهیزات الکترونیکی نیز سازگاری میان دستگاهها و نرمافزار فروش اهمیت ویژهای دارد.
یک انتخاب اصولی میتواند به استفاده بهتر از فضای فروشگاه، نظم بیشتر کالاها، سرعت مناسبتر فرآیند فروش و مدیریت آسانتر فعالیتهای روزانه کمک کند.
لوازم فروشگاهی شامل قفسه، سبد و چرخ خرید، میز صندوق، صندوق فروشگاهی، بارکدخوان، فیشپرینتر، لیبلپرینتر، ترازو، کشوی پول، تجهیزات بستهبندی و تجهیزات امنیتی است.
تجهیزات مورد نیاز به نوع فروشگاه بستگی دارد، اما قفسه یا استند، سیستم صندوق، تجهیزات پرداخت و ثبت فروش، وسایل قیمتگذاری و تجهیزات مورد نیاز برای حمل و بستهبندی معمولاً جزو نیازهای اصلی هستند.
خیر. پیش از خرید باید نوع اتصال، سیستم فروش و سازگاری تجهیزات با یکدیگر بررسی شود.
قفسه، سبد و چرخ خرید، صندوق، بارکدخوان، فیشپرینتر، ترازو، لیبل قیمت، تجهیزات بستهبندی و تجهیزات امنیتی از جمله وسایل رایج مورد نیاز سوپرمارکت هستند.
ترازو فروشگاهی بیشتر در فروشگاههایی کاربرد دارد که بخشی از کالاهای آنها بر اساس وزن فروخته میشوند؛ مانند فروشگاههای مواد غذایی، میوه و ترهبار، خشکبار و محصولات پروتئینی.
ابتدا نوع فعالیت و فضای فروشگاه را مشخص کنید و سپس تجهیزات را بر اساس حجم کالا، میزان مراجعه مشتری، نوع فروش، بودجه، کیفیت ساخت و سازگاری تجهیزات انتخاب کنید.