- جدید ترین
- پربازدید ترین
- محبوب ترین
- ارزان ترین
- گران ترین
توری و سبد بخارپز چیست؟ راهنمای کامل انواع، کاربرد و خرید سبد بخارپز
توری و سبد بخارپز یکی از لوازم کاربردی آشپزخانه برای پخت مواد غذایی با استفاده از بخار آب است. این وسیله با قرار گرفتن روی آب در حال جوش، مواد غذایی را بدون تماس مستقیم با آب و با حرارت بخار آماده میکند. استفاده از سبد بخارپز میتواند برای پخت سبزیجات، برنج، سیبزمینی، ماهی، مرغ، دامپلینگ و بسیاری از مواد غذایی دیگر مناسب باشد.
بخارپز کردن علاوه بر اینکه یک روش پخت نسبتاً ساده و کمنیاز به روغن است، امکان حفظ بافت، رنگ و طعم طبیعی بسیاری از مواد غذایی را نیز فراهم میکند. به همین دلیل، سبد بخارپز آشپزخانه در مدلها و اندازههای مختلف تولید میشود تا بتوان از آن داخل قابلمه، ماهیتابه یا برخی تجهیزات مخصوص پخت استفاده کرد.
در این مقاله با انواع توری و سبد بخارپز، کاربردها، جنسهای مختلف، مزایا، تفاوت مدلها و نکات مهم برای خرید و نگهداری آن آشنا میشویم.
توری و سبد بخارپز چیست؟
توری یا سبد بخارپز وسیلهای است که مواد غذایی را بالاتر از سطح آب قرار میدهد تا حرارت حاصل از بخار، غذا را بپزد. ساختار مشبک یا سوراخدار سبد اجازه میدهد بخار آب از میان آن عبور کند و به تمام قسمتهای مواد غذایی برسد.
این محصول معمولاً دارای پایه، دسته، لبه یا ساختار تاشو است تا بتوان آن را داخل ظرف قرار داد و مواد غذایی را در ارتفاع مناسبی نسبت به آب نگه داشت.
در مدلهای مختلف ممکن است سبد بخارپز از استیل ضدزنگ، آلومینیوم، سیلیکون یا ترکیبی از چند متریال ساخته شده باشد.
انواع توری و سبد بخارپز
سبدهای بخارپز بر اساس طراحی، جنس، اندازه و نوع استفاده در مدلهای مختلفی عرضه میشوند.
1. سبد بخارپز استیل
مدلهای استیل یکی از گزینههای پرکاربرد برای آشپزخانه هستند. استیل باکیفیت در برابر رطوبت و حرارت مقاومت مناسبی دارد و تمیز کردن آن نیز معمولاً آسان است.
مزایا:
- مقاومت مناسب در برابر حرارت
- دوام بالا در صورت استفاده از استیل مناسب
- شستوشوی آسان
- مناسب برای استفاده مداوم
هنگام خرید مدل استیل بهتر است کیفیت و مشخصات متریال را بررسی کنید و صرفاً به ظاهر براق محصول اکتفا نکنید.
2. سبد بخارپز سیلیکونی
سبدهای سیلیکونی به دلیل انعطافپذیری، گزینهای مناسب برای بسیاری از آشپزخانههای کوچک هستند. برخی مدلها قابلیت جمع شدن یا تاشدن دارند و فضای کمی اشغال میکنند.
این مدلها باید از سیلیکون مناسب تماس با مواد غذایی و مقاوم در برابر دمای مورد استفاده ساخته شده باشند.
3. سبد بخارپز تاشو
سبد بخارپز تاشو معمولاً طراحی چندپره یا جمعشونده دارد. هنگام قرار دادن مواد غذایی باز میشود و پس از استفاده میتوان آن را جمع کرد.
این مدل برای افرادی که فضای محدودی در کابینت دارند، کاربردی است.
4. توری بخارپز فلزی
توریهای فلزی معمولاً ساختاری ساده دارند و میتوانند درون قابلمه قرار بگیرند. مدلهای مختلف ممکن است دارای پایه یا دسته باشند.
مزیت مهم این مدلها، ساختار مقاوم و تهویه مناسب بخار است.
5. سبد بخارپز چندطبقه
برای پخت مقدار بیشتری از مواد غذایی میتوان از مدلهای چندطبقه استفاده کرد. در این محصولات، مواد غذایی در طبقات مختلف قرار میگیرند و بخار از میان طبقات عبور میکند.
البته هنگام استفاده از مدل چندطبقه باید به ظرفیت ظرف، فاصله طبقات و امکان گردش مناسب بخار توجه شود.
6. سبد بخارپز مخصوص قابلمه
برخی سبدها برای قرار گرفتن داخل قابلمه طراحی شدهاند و ابعاد آنها باید با قطر داخلی ظرف هماهنگ باشد.
مدلهای دارای پایه یا دستههای جانبی، معمولاً خارج کردن سبد از قابلمه را راحتتر میکنند.
کاربردهای توری و سبد بخارپز
یکی از دلایل محبوبیت این محصول، امکان استفاده برای مواد غذایی متنوع است.
بخارپز کردن سبزیجات
بروکلی، هویج، گلکلم، لوبیا سبز، ذرت و بسیاری از سبزیجات را میتوان با بخار آماده کرد. زمان پخت به نوع، اندازه و مقدار مواد غذایی بستگی دارد.
پخت ماهی
سبد بخارپز میتواند برای پخت ماهی نیز مورد استفاده قرار گیرد. بخار بهصورت یکنواخت اطراف مواد غذایی حرکت میکند و میتوان از سبزیجات و ادویهها برای ایجاد طعم بیشتر استفاده کرد.
پخت مرغ
تکههای مرغ را نیز میتوان با بخار آماده کرد؛ البته ضخامت و مقدار مواد روی زمان لازم برای پخت کامل تأثیر دارد.
پخت دامپلینگ و غذاهای مشابه
در بسیاری از غذاهای آسیایی، سبد بخارپز یکی از ابزارهای مهم برای آمادهسازی غذاهایی مانند دامپلینگ است.
گرم کردن غذا
از سبد بخارپز میتوان برای گرم کردن برخی غذاها بدون تماس مستقیم آنها با آب استفاده کرد. این روش برای غذاهایی که تماس مستقیم با آب میتواند بافت آنها را تغییر دهد، کاربردی است.
مزایای استفاده از سبد بخارپز
استفاده از توری بخارپز میتواند مزایای مختلفی داشته باشد:
- امکان پخت غذا بدون تماس مستقیم با آب
- کاهش نیاز به روغن در برخی روشهای پخت
- حفظ بهتر بافت برخی مواد غذایی
- استفاده ساده و سریع
- قابلیت استفاده در بسیاری از قابلمهها
- شستوشوی آسان برخی مدلها
- اشغال فضای کم در مدلهای تاشو
- امکان پخت همزمان چند ماده غذایی در مدلهای چندطبقه
البته نتیجه نهایی به نوع غذا، زمان پخت، دما، مقدار آب و کیفیت سبد بستگی دارد.
توری بخارپز بهتر است یا سبد بخارپز؟
تفاوت این دو محصول بیشتر به ساختار و نحوه استفاده مربوط میشود.
| ویژگی | توری بخارپز | سبد بخارپز |
|---|---|---|
| ساختار | معمولاً ساده و مشبک | دارای بدنه و طراحی منسجمتر |
| انعطافپذیری | بسته به مدل | در برخی مدلها بیشتر |
| جابهجایی | معمولاً آسان | مدلهای دستهدار راحتتر هستند |
| فضای اشغالشده | معمولاً کم | وابسته به طراحی |
| مناسب برای | استفاده ساده داخل قابلمه | پخت و جابهجایی راحتتر مواد |
در عمل، انتخاب میان این دو باید بر اساس اندازه قابلمه، نوع غذا، تعداد افراد و فضای نگهداری انجام شود.
راهنمای خرید توری و سبد بخارپز
برای خرید سبد بخارپز مناسب بهتر است چند ویژگی مهم را بررسی کنید.
1. جنس محصول
جنس یکی از مهمترین عوامل در انتخاب سبد بخارپز است. اگر محصول قرار است بهصورت مداوم استفاده شود، مدلهای باکیفیت و مقاوم در برابر حرارت و رطوبت گزینه مناسبتری هستند.
2. اندازه و قطر
قبل از خرید، قطر داخلی قابلمه یا ظرف مورد نظر را اندازه بگیرید. سبد نباید آنقدر بزرگ باشد که بهدرستی داخل ظرف قرار نگیرد و نباید آنقدر کوچک باشد که تعادل مناسبی نداشته باشد.
3. ارتفاع پایه
پایه باید به اندازهای باشد که مواد غذایی در فاصله مناسب از سطح آب قرار بگیرند. تماس مواد غذایی با آب، روش پخت بخارپز را تغییر میدهد.
4. دسته و دستگیره
وجود دسته مقاوم در برابر حرارت میتواند جابهجایی سبد را آسانتر کند. البته هنگام خارج کردن سبد از قابلمه باید مراقب بخار داغ باشید.
5. اندازه سوراخها
سوراخهای سبد باید امکان عبور بخار را فراهم کنند و در عین حال برای مواد غذایی مورد استفاده مناسب باشند. سوراخهای بسیار بزرگ ممکن است برای مواد غذایی کوچک مناسب نباشند.
6. قابلیت شستوشو
مدلی را انتخاب کنید که گوشهها و اتصالات آن دسترسی مناسبی برای شستوشو داشته باشد. باقی ماندن مواد غذایی در منافذ میتواند باعث ایجاد بو و آلودگی شود.
7. قابلیت جمع شدن
اگر فضای کابینت محدود است، سبد بخارپز تاشو میتواند گزینه مناسبی باشد.
8. ایمنی متریال
در محصولاتی که مستقیماً با مواد غذایی تماس دارند، بهتر است مشخصات سازنده درباره مناسب بودن متریال برای تماس با غذا و محدوده دمایی قابل استفاده بررسی شود.
چگونه از سبد بخارپز استفاده کنیم؟
استفاده از سبد بخارپز معمولاً ساده است، اما رعایت چند نکته باعث نتیجه بهتر میشود:
- مقدار مناسبی آب داخل قابلمه بریزید.
- سبد را به شکلی قرار دهید که کف آن با آب تماس مستقیم نداشته باشد.
- مواد غذایی را داخل سبد بچینید.
- قابلمه را روی حرارت قرار دهید.
- درب قابلمه را ببندید تا بخار داخل ظرف باقی بماند.
- زمان پخت را بر اساس نوع و اندازه مواد غذایی تنظیم کنید.
- پس از پایان پخت، هنگام باز کردن درب قابلمه مراقب بخار داغ باشید.
- سبد را پس از خنک شدن بهطور کامل بشویید و خشک کنید.
نکات مهم برای بخارپز کردن مواد غذایی
برای استفاده بهتر از سبد بخارپز آشپزخانه رعایت نکات زیر اهمیت دارد:
- قابلمه را بیش از حد از مواد غذایی پر نکنید.
- بین قطعات غذا فضای کافی برای عبور بخار باقی بگذارید.
- مقدار آب را بهگونهای تنظیم کنید که در طول پخت تمام نشود.
- مواد غذایی را با ضخامتهای مشابه داخل سبد قرار دهید تا زمان پخت آنها نزدیک باشد.
- درب قابلمه را بیدلیل مرتب باز نکنید.
- برای غذاهای مختلف، زمان پخت مناسب همان ماده غذایی را در نظر بگیرید.
- هنگام جابهجایی سبد از دستگیره یا ابزار مناسب استفاده کنید.
چگونه سبد بخارپز را تمیز کنیم؟
تمیز کردن سبد بخارپز باید بعد از هر بار استفاده انجام شود. باقی ماندن ذرات غذا در سوراخها یا اتصالات میتواند باعث ایجاد بو و آلودگی شود.
برای تمیزکاری:
- ابتدا اجازه دهید سبد خنک شود.
- آن را با آب و شوینده مناسب بشویید.
- سوراخهای ریز را با برس نرم تمیز کنید.
- در صورت امکان قطعات جداشونده را جداگانه بشویید.
- پس از شستوشو، محصول را کاملاً خشک کنید.
- برای جلوگیری از خطوخش، ابزار و اسفنج بسیار زبر را متناسب با جنس محصول استفاده نکنید.
اگر محصول قابلیت شستوشو در ماشین ظرفشویی دارد، دستورالعمل سازنده را بررسی کنید.
سبد بخارپز برای آشپزخانه کوچک
در آشپزخانههای کوچک، انتخاب وسایل چندمنظوره اهمیت بیشتری دارد. سبد بخارپز تاشو یا مدلهایی که پس از جمع شدن فضای کمی اشغال میکنند، میتوانند گزینه مناسبی باشند.
همچنین بهتر است محصولی انتخاب شود که با قابلمههای موجود در خانه سازگاری داشته باشد تا نیاز به خرید ظرف جداگانه کاهش پیدا کند.
اشتباهات رایج هنگام استفاده از توری بخارپز
برخی اشتباهات میتوانند کیفیت پخت یا عمر محصول را کاهش دهند:
پر کردن بیش از حد سبد
وقتی مواد غذایی بیش از اندازه روی هم قرار بگیرند، عبور بخار دشوارتر میشود و ممکن است پخت یکنواخت نباشد.
تماس مستقیم مواد غذایی با آب
اگر هدف بخارپز کردن است، باید سبد در ارتفاع مناسب قرار داشته باشد.
کمبود آب
اگر آب قابلمه در طول پخت کاملاً تمام شود، علاوه بر اختلال در فرآیند پخت، احتمال آسیب به ظرف و ایجاد خطر وجود دارد.
باز کردن مکرر درب
باز شدن مداوم درب باعث خروج بخار و کاهش دمای داخل قابلمه میشود.
استفاده از محصول نامناسب برای حرارت
هر سبد یا توری برای هر نوع حرارت یا دمایی مناسب نیست. دستورالعمل سازنده باید ملاک استفاده باشد.
عوامل مؤثر بر قیمت توری و سبد بخارپز
قیمت این محصولات به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
- جنس بدنه
- کیفیت ساخت
- ابعاد
- نوع طراحی
- تاشو یا ثابت بودن
- تعداد طبقات
- کیفیت دسته و پایه
- برند تولیدکننده
- قابلیت شستوشو
- نوع بستهبندی
- کیفیت متریال مورد استفاده
به همین دلیل، هنگام خرید نباید فقط قیمت را معیار قرار داد و بهتر است کیفیت، ایمنی، ابعاد و کاربرد محصول نیز بررسی شود.
جمعبندی
توری و سبد بخارپز یکی از ابزارهای کاربردی برای پخت و گرم کردن مواد غذایی با استفاده از بخار آب است. این محصول در مدلهای مختلف مانند سبد استیل، سبد سیلیکونی، مدل تاشو، توری فلزی و سبد چندطبقه تولید میشود و میتواند برای پخت سبزیجات، ماهی، مرغ، دامپلینگ و بسیاری از مواد غذایی دیگر مورد استفاده قرار گیرد.
هنگام خرید، بهتر است جنس، اندازه، ارتفاع پایه، اندازه سوراخها، کیفیت ساخت، قابلیت شستوشو و سازگاری با قابلمه را بررسی کنید. همچنین برای محصولاتی که با غذا تماس مستقیم دارند، توجه به مشخصات متریال و دستورالعمل سازنده اهمیت زیادی دارد.
در نهایت، انتخاب یک سبد بخارپز باکیفیت و متناسب با اندازه قابلمه و نوع مصرف میتواند این روش پخت را سادهتر و کاربردیتر کند.
سوالات متداول درباره توری و سبد بخارپز
آیا سبد بخارپز داخل هر قابلمهای قرار میگیرد؟
خیر. اندازه و طراحی سبد باید با قطر و عمق قابلمه هماهنگ باشد. مدلهای قابل تنظیم معمولاً انعطاف بیشتری دارند.
بهترین جنس سبد بخارپز چیست؟
انتخاب جنس به نوع استفاده بستگی دارد. استیل باکیفیت برای استفاده مداوم گزینهای مقاوم است و مدلهای سیلیکونی نیز به دلیل انعطاف و قابلیت جمع شدن کاربرد زیادی دارند.
آیا میتوان از سبد بخارپز برای پخت سبزیجات استفاده کرد؟
بله. سبزیجاتی مانند هویج، بروکلی، گلکلم و لوبیا سبز را میتوان با استفاده از بخار آماده کرد.
آیا سبد بخارپز قابل شستوشو است؟
بیشتر مدلها قابل شستوشو هستند، اما روش شستوشو باید بر اساس جنس و دستورالعمل سازنده انجام شود.
سبد بخارپز تاشو چه مزیتی دارد؟
مهمترین مزیت آن اشغال فضای کمتر هنگام نگهداری است. به همین دلیل برای آشپزخانههای کوچک گزینه مناسبی محسوب میشود.
آیا سبد بخارپز برای گرم کردن غذا مناسب است؟
در بسیاری از موارد بله. میتوان از بخار برای گرم کردن برخی غذاها استفاده کرد، بهخصوص زمانی که نمیخواهیم غذا مستقیماً با آب تماس داشته باشد.
آیا سبد بخارپز باید با آب تماس داشته باشد؟
در روش معمول بخارپز، قسمت نگهدارنده مواد غذایی باید بالاتر از سطح آب قرار بگیرد تا غذا عمدتاً با بخار پخته شود، نه با غوطهور شدن در آب.
هنگام خرید سبد بخارپز به چه نکتهای توجه کنیم؟
ابعاد، جنس، کیفیت ساخت، ارتفاع پایه، اندازه سوراخها، دسته، قابلیت شستوشو و سازگاری با قابلمه از مهمترین موارد هستند.